IT પ્રોફેશનલ મહિલાએ ખેતી કરી વિક્રમ સર્જ્યો- હજારો લોકોને ખાસ પદ્ધતિની તાલીમ આપી આત્મનિર્ભર બનાવ્યા

271
Published on: 2:30 pm, Sat, 7 August 21

ભારતમાં મોટાભાગના લોકો રોજગારીની શોધમાં સ્થળાંતર કરે છે. લોકો ઘર છોડીને અન્ય શહેરોમાં કામ કરે છે. પહાડી રાજ્ય ઉત્તરાખંડમાં પણ પરિસ્થિતિ અલગ નથી. પરંતુ હવે આઈટી પ્રોફેશનલ મહિલાના પ્રયાસોને કારણે રાજ્યના ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં રોજગારીની તકો ઉભી થઈ રહી છે.

આઈટી પ્રોફેશનલ હિરેશા વર્મા લોકોને મશરૂમની ખેતી અને તેની પ્રોસેસિંગને આધુનિક ટેકનોલોજી સાથે જોડીને પૈસા કમાવાની તક આપી રહ્યા છે. 2013 માં, હિરેશા વર્માએ તેના સર્વન્ટ ક્વાર્ટરમાં ઓઇસ્ટર મશરૂમની 25 બેગ માત્ર બે હજાર રૂપિયાના ખર્ચે રાખી હતી. હિરેશાનો પ્રથમ પ્રયાસ જબરદસ્ત હતો અને તેણે 5 હજાર રૂપિયાની કમાણી કરી હતી.

સફળતા મળ્યા પછી, મોટા પાયે ખેતી શરૂ કરી
ઓઇસ્ટર મશરૂમની ખેતીમાં સફળતા પછી, તે મિલી એટલે કે દૂધિયું મશરૂમની ખેતીમાં પણ સફળ રહી. સતત સફળતાએ તેમને મોટા પાયે મશરૂમની ખેતી કરવા માટે પ્રેરિત કર્યા. આ પછી હિરેશાએ દહેરાદૂન સ્થિત કૃષિ વિજ્ઞાન કેન્દ્ર (KVK) પાસેથી તાલીમ લીધી અને મશરૂમની વિવિધ જાતો વિશે માહિતી મેળવી અને ખેતીની પદ્ધતિઓ પણ શીખી.

2014 માં, હિરેશાએ મશરૂમ સંશોધન નિયામક, સોલન, હિમાચલ પ્રદેશ પાસેથી તાલીમ પણ મેળવી. ખાતર અને બીજ વગેરે માટે મશરૂમ વિભાગ, NHM અને NHBને આર્થિક સહાય માટે દેહરાદૂનનો સંપર્ક કર્યો. આ પછી, તેમણે દેહરાદૂન નજીકના ગામમાં 500 બેગની ક્ષમતાના ત્રણ વાંસના ઘરો બનાવ્યા.

આ પછી, તેમણે ઓયસ્ટર મશરૂમના બે ચક્ર લીધા અને યોગ્ય તાપમાન રાખીને બે વર્ષ સુધી મોસમી ખેતી કરી. આ પછી હિરેશાએ મશરૂમની ખેતી માટે વિવિધ સંસ્થાઓ પાસેથી ટેકનિકલ માહિતી મેળવવાનું શરૂ કર્યું. દૈનિક 20 કિલો મશરૂમનું ઉત્પાદન કરીને આ કામ શરૂ કરનાર હિરેશા આજે સફળ ઉદ્યોગસાહસિક બની ગયા છે.

2000 લોકોને આપી છે તાલીમ
તેમની પાસે આધુનિક ઉત્પાદન સાધનો અને સુવિધાઓ સાથેનું ફાર્મ છે. 1000 કિલો પ્રતિ દિવસ ઉત્પાદન ક્ષમતા ધરાવતા આ ફાર્મમાં 10 એર કંડીશન રૂમ છે, જ્યાં મશરૂમનું ઉત્પાદન વર્ષભર ચાલુ રહે છે. આ ખેતરમાં 15 લોકો કામ કરી રહ્યા છે. આ સિવાય, હિરેશાએ આસપાસના વિસ્તારના લોકોને મશરૂમની ખેતી કરીને આત્મનિર્ભર બનવામાં પણ મદદ કરી છે.

હિરેશાએ અત્યાર સુધીમાં 2000 મહિલાઓ અને ખેડૂતોને મશરૂમની ખેતી માટે તાલીમ આપી છે. હિરેશા આજે ઔષધીય મશરૂમની જાતોની ખેતી પણ કરી રહી છે.

મશરૂમ ઉત્પાદનની સાથે, હિરેશાએ પ્રોસેસિંગ વ્યવસ્થા પણ કરી છે. તે અથાણાં, કૂકીઝ, ગાંઠિયા, સૂપ, પ્રોટીન પાઉડર, ચા અને પાપડ જેવા મશરૂમ્સમાંથી પેટા ઉત્પાદનો પણ બનાવે છે. હિરેશાને તેના પ્રયત્નો માટે ઘણા રાષ્ટ્રીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માન અને પુરસ્કારો મળ્યા છે.