આ વ્યકિત એક સાથે 40,000 વૃક્ષોનું કરી રહ્યો છે જતન- “ટ્રી-મેન”ની આ કહાની વાંચીને વખાણ કરતા નહિ થાંકો

125
Published on: 7:09 pm, Mon, 10 January 22

આજે અમે તમને બાબા ભૈયારામ યાદવની વાર્તા જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ. જેને ચિત્રકૂટના ‘વૃક્ષ પુરુષ’ કહેવામાં આવે છે. ઉત્તર પ્રદેશના ચિત્રકૂટ જિલ્લાના ભરતપુર ગામના રહેવાસી ભૈયારામે 2007માં શપથ લીધા હતા કે તેઓ માત્ર વૃક્ષો માટે જ જીવશે. આજે, લગભગ 11 વર્ષ પછી, તેઓ તેમના પોતાના બાળકોની જેમ વાવેલા 40,000 વૃક્ષોની સંભાળ લઈ રહ્યા છે.

તેના નિર્ણય પાછળનું કારણ તેના જીવનમાં બનેલો અકસ્માત છે. તે કહે છે, “પહેલાં મારા જીવનનો કોઈ હેતુ નહોતો. મારા લગ્ન થયા અને એક પુત્ર થયો. પરંતુ 2001માં એક પુત્રને જન્મ આપતી વખતે મારી પત્નીનું અવસાન થયું, તેના સાત વર્ષ પછી 2007માં મારા પુત્રનું પણ બીમારીને કારણે અવસાન થયું અને હું એકલો પડી ગયો. પછી મેં નક્કી કર્યું કે હવે હું મારા માટે નહીં પણ બીજા માટે જીવીશ.”

પત્ની અને પુત્રના ગયા બાદ ભૈયારામ ચિત્રકૂટમાં ભટકવા લાગ્યા, આ દરમિયાન તેમણે વન વિભાગનું સૂત્ર વાંચ્યું ‘એક વૃક્ષ 100 પુત્ર સમાન’. ભૈયારામ તે જ સમયે તેમના ગામ ભરતપુર પરત ફર્યા. તેઓએ ગામની બહાર જંગલમાં જઈને ઝૂંપડું બાંધ્યું અને ત્યાં વસવાટ કર્યો. ત્યાં તેણે વનવિભાગની ખાલી પડેલી જમીન પર રોપા વાવ્યા અને પોતાના ગામથી 3 કિમી દૂર જંગલમાં પાણી લઈ જઈ છોડને પાણી આપવાનું શરૂ કર્યું. લોકોને લાગ્યું કે ભૈયારામ ગાંડા થઈ ગયા છે.

“મારા પિતાની ઈચ્છા હતી કે હું મરતા પહેલા મારા જીવનમાં 5 મહુઆના વૃક્ષો વાવી દઉં. તેઓ મને શાળાએ મોકલી શક્યા ન હતા પરંતુ તેઓએ મને વૃક્ષો વાવવા અને પછી તેમની સંભાળ લેવાનું શીખવ્યું. હું મારી જમીનમાં આ વૃક્ષો વાવી શક્યો નહિ કારણ કે મને ડર હતો કે ભવિષ્યમાં જો કોઈ આ વૃક્ષો કાપી નાખશે.

સમયની સાથે ભૈયારામ યાદવના 5 રોપા 40 હજાર વૃક્ષોમાં ફેરવાઈ ગયા. પરંતુ તેમના પ્રચારમાં તેમને ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. ગામની બહાર પાણીનો કોઈ સ્ત્રોત નહોતો. તેથી દરરોજ તેના ખભા પર પાતળા દોરડાની મદદથી તે ગામમાંથી 20 કિલોના બે ડબ્બામાં પાણી લાવતો અને છોડને પીવડાવતો. તે દિવસમાં ચાર વખત પાણી પીવડાવતો હતો.

ભૈયારામ યાદવની મહેનત અને વિશ્વાસથી આજે બુંદેલખંડની 50 એકર જમીનમાં ગાઢ જંગલ ઊભું થયું છે, નહીં તો બુંદેલખંડને દુષ્કાળગ્રસ્ત પ્રદેશ કહેવામાં આવે છે કારણ કે અહીં બહુ ઓછો વરસાદ પડે છે. આ જંગલને આટલું ગાઢ અને મોટું બનાવવા માટે તેને 11 વર્ષની મહેનત લાગી.

સમય જતાં, તેમણે આ વૃક્ષોની કાળજી લેવાને તેમના જીવનનો હેતુ બનાવ્યો. જેના કારણે તેનો બાકીના ગામો અને દુનિયા સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હતો. જંગલમાં રહેતી વખતે, તેઓ તેમને ટેકો આપવા માટે નાની જગ્યામાં અનાજ અને શાકભાજી પણ ઉગાડે છે. આ સિવાય તેમની પાસે આવકનું કોઈ સાધન નથી. તેમના દ્વારા વાવેલા ફળોના વૃક્ષો જેમ કે મહુઆ, ઓરા, આમલી, બેલ, દાડમ વગેરે પક્ષીઓને આકર્ષે છે અને આ પક્ષીઓ આ વૃક્ષોના ફળ ખાય છે.

આ કામમાં તેમને સરકાર તરફથી માત્ર એક જ મદદની જરૂર છે કે સરકારે તેમના જંગલોમાં બોરવેલ લગાવવા જોઈએ જેથી કરીને પાણીના પુરવઠાને કારણે વૃક્ષોની સંભાળ રાખવામાં સરળતા રહે. તેમણે આ અંગે અનેક વખત સરકારી અધિકારીઓને વિનંતી પણ કરી છે, પરંતુ આજ સુધી તેમને કોઈ મદદ મળી નથી.

આ ઉપેક્ષા અંગે ભૈયારામ કહે છે, “પર્યાવરણ દિવસ પર, સરકાર દરેક જિલ્લામાં વૃક્ષારોપણ અભિયાનમાં લાખો રૂપિયા ખર્ચે છે. જ્યારે આપણી પાસે એવા લોકો છે જેઓ વૃક્ષોની જાળવણી અને પર્યાવરણની જાળવણી માટે પોતાનો સમય અને સંસાધનો ખર્ચી રહ્યા છે, આવી સ્થિતિમાં જ્યારે સરકાર તરફથી કોઈ ધ્યાન આપવામાં આવતું નથી, ત્યારે મનોબળ તૂટી જાય છે.

જ્યાં સુધી વૃક્ષારોપણની વાત છે, તેઓ કહે છે કે, “અત્યાર સુધી ભલે તે 40 હજાર વૃક્ષો વાવી ચૂક્યા હોય, પરંતુ તેનો ઈરાદો આના કરતા મોટો છે. તેઓ સત્તાવાળાઓનો ટેકો અને પાણીનો સારો પુરવઠો ઇચ્છે છે. તે ઈચ્છે છે કે વૃક્ષોની સંખ્યા 40 લાખ સુધી પહોંચે. વૃક્ષો તેમનું જીવન છે અને તેઓ તેમના છેલ્લા શ્વાસ સુધી તેમની સંભાળ રાખવા માંગે છે.”

પોતાના કામ દ્વારા તેઓ લોકોને વૃક્ષો બચાવવાનો સંદેશ આપે છે. ઘણા લોકો તેમના વૃક્ષો કાપવાનો અને લાકડાની ચોરી કરવાનો પણ પ્રયાસ કરે છે. તેથી ભૈયારામને હંમેશા સજાગ રહેવું પડે છે. સવાલ એ છે કે, તેમના જવા પછી આ વૃક્ષોની સંભાળ કોણ લેશે?

આના અંતે તે માત્ર એટલું જ કહે છે કે, “હાલમાં, આ જવાબદારી મારી છે અને મારા મૃત્યુ પછી, અન્ય લોકો તેને ઉપાડી શકે છે. હવે લોકો તેમની સંભાળ રાખે છે કે કાપે છે, કોઈને શું ખબર? પરંતુ જ્યાં સુધી હું છું ત્યાં સુધી કોઈ તેમને કાપી શકશે નહીં.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—
અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.
જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ @KhedutSupportPage ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…