સરગવાની ખેતી કરીને ખેડૂતો કરી શકે છે બમ્પર કમાણી, જાણો વાવણીથી લઈને લણણી સુધીની તમામ માહિતી

815
Published on: 10:11 am, Wed, 6 April 22

સરગવો એ ખૂબ જ ઉપયોગી વૃક્ષ છે. સરગવાને મોરિંગા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. તેનું બોટનિકલ નામ મોરિંગા ઓલિફેરા છે. તે હિન્દીમાં સહજના, સુજાના, સેંજન અને મુંગા વગેરે નામોથી ઓળખાય છે. સરગવાને અંગ્રેજીમાં ડ્રમસ્ટિક તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ વૃક્ષના તમામ ભાગો, ફળો, ફૂલો, પાંદડાં, બીજ ઘણા પોષક તત્વો ધરાવે છે. તેથી તેનો ઉપયોગ ઘણી રીતે થાય છે. તેની ખેતીથી અનેક ફાયદાઓ થાય છે. જો તમે એક એકરમાં પણ તેની ખેતી કરો તો તમે 6 લાખ રૂપિયા કમાઈ શકો છો. સરગવાના ઉત્પાદનની ખાસ વાત એ છે કે તે બંજર જમીનમાં પણ ઉગાડી શકાય છે. તે જ સમયે, તેની ખેતી અન્ય કોઈપણ પાક સાથે કરી શકાય છે. આજે અમે સરગવાની ખેતી વિશે માહિતી આપી રહ્યા છીએ.

સરગવાનો પ્લાન્ટ કેવો છે
સામાન્ય રીતે, સરગવા પ્લાન્ટ 4-6 મીટર ઉંચો હોય છે અને 90-100 દિવસમાં ફૂલ આવે છે. જરૂરિયાત મુજબ ફળોની લણણી જુદા જુદા તબક્કામાં થાય છે. વાવેતર પછી લગભગ 160-170 દિવસમાં ફળ તૈયાર થાય છે. એક વર્ષમાં એક છોડમાંથી 65-170માં ફળ તૈયાર થાય છે. સરગવા પ્લાન્ટ ઊંચાઈમાં 10 મીટર સુધી વધી શકે છે. પરંતુ, લોકો તેને દર વર્ષે દોઢથી બે મીટરની ઉંચાઈથી કાપી નાખે છે જેથી હાથ સરળતાથી તેના ફળ અને પાંદડા સુધી પહોંચી શકે. સરગવાના લગભગ તમામ ભાગોને (પાંદડા, ફૂલ, ફળ, બીજ, શાખા, છાલ, મૂળ, બીજમાંથી મેળવેલ તેલ વગેરે) ખોરાક તરીકે લઇ શકાય છે.

સરગવાની ખેતી માટે જમીન અને આબોહવા
સરગવાની ખેતી તમામ પ્રકારની જમીનમાં કરી શકાય છે. દાખલા તરીકે, નકામી, ઉજ્જડ અને ઓછી ફળદ્રુપ જમીનમાં પણ તેની ખેતી કરી શકાય છે. તે શુષ્ક લોમી જમીનમાં સારી રીતે ઉગે છે. તેના છોડને ગરમ વિસ્તારોમાં સરળતાથી ફૂલ આવે છે. તેને વધારે પાણીની પણ જરૂર નથી. ઠંડા વિસ્તારોમાં તે ભાગ્યે જ ઉગાડવામાં આવે છે. કારણ કે, તેનો છોડ ભારે ઠંડી સહન કરી શકતો નથી. તે જ સમયે, તેના ફૂલો ખીલવા માટે 25 થી 30 ડિગ્રી તાપમાન જરૂરી છે.

સરગવાનો પ્લાન્ટ રોપવાની સાચી રીત
સરગવા પ્લાન્ટનું વાવેતર ખાડો બનાવીને કરવામાં આવે છે. ખેતરમાં સારી રીતે નિંદામણ કર્યા પછી 45 X 45 X 45 cm અંતર 2.5 X 2.5 મીટર માપનો ખાડો બનાવવો જોઈએ. ખાડાની ઉપરની માટી સાથે 10 કિલો સડેલું છાણ ખાતર ભેળવીને ખાડો પૂરવો જોઈએ. આનાથી ખેતર રોપણી માટે તૈયાર થાય છે. તમને જણાવી દઈએ કે, સરગવામાં દાણા અને શાખાના ટુકડા બંને ઉગાડવામાં આવે છે. સારા ફળ આપવા માટે અને વર્ષમાં બે વાર, બીજમાંથી પ્રચાર કરવો જરૂરી છે.

સરગવાને સિંચાઈ ક્યારે કરવી
સરગવાના સારા ઉત્પાદન માટે સમયાંતરે પિયત આપવું ફાયદાકારક છે. જો ખાડામાં બીજનો પ્રચાર કરવામાં આવે તો બીજ અંકુરિત થાય અને સારી રીતે સ્થાપિત ન થાય ત્યાં સુધી ભેજ જાળવવો જરૂરી છે. જો ફુલ આવવાના સમયે ખેતર ખૂબ સૂકું કે ખૂબ ભીનું હોય તો બંને અવસ્થામાં ફૂલ ખરી જવાની સમસ્યા રહે છે. તેથી તેના છોડની જરૂરિયાત મુજબ હલકું પિયત આપવું જોઈએ. આ માટે ટપક અથવા છંટકાવ સિંચાઈનો ઉપયોગ કરી શકાય છે.

લણણી અને ઉપજ
ફળની લણણી જરૂરિયાત મુજબ જુદા જુદા તબક્કામાં કરી શકાય છે. વાવેતર પછી લગભગ 160-170 દિવસમાં ફળ તૈયાર થાય છે. એકવાર વાવેતર કર્યા પછી તે 4-5 વર્ષ સુધી ફળ આપી શકે છે. લણણી પછી દર વર્ષે છોડને જમીનથી એક મીટર છોડીને કાપવો જરૂરી છે. બે ફળ આપતી સરગવા જાતોની લણણી સામાન્ય રીતે ફેબ્રુઆરી-માર્ચ અને સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબરમાં કરવામાં આવે છે. દરેક છોડમાંથી એક વર્ષમાં લગભગ 200-400 સરગવા મળે છે. સરગવાના ફળને ફાયબર આવે તે પહેલાં તોડી લેવા જોઈએ. આ કારણે બજારમાં તેની માંગ રહે છે અને તે વધુ નફો પણ આપે છે. તમને જણાવી દઈએ કે, પ્રથમ વર્ષ પછી વર્ષમાં બે વાર ઉત્પાદન કરવામાં આવે છે અને સામાન્ય રીતે એક વૃક્ષ 10 વર્ષ સુધી સારું ઉત્પાદન આપે છે.

સરગવાની ખેતીમાંથી કેટલી કમાણી થશે
સરગવાના વૃક્ષો લગભગ 12 મહિનામાં ઉત્પાદન આપે છે. જો વૃક્ષો સારી રીતે ઉગાડવામાં આવે તો તે 8 મહિનામાં તૈયાર થઈ જાય છે અને કુલ ઉત્પાદન 3000 કિલો સુધી જાય છે. આ રીતે 7.5 લાખનું ઉત્પાદન થઈ શકે છે. તમે સરગવાની ખેતીથી 6 લાખ રૂપિયા સુધીનો ફાયદો મેળવી શકો છો.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—
અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.
જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ @KhedutSupportPage ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…