આ વ્યક્તિ એક એકર જમીનમાંથી કરે છે 1.25 કરોડની કમાણી, જાણો પંજાબના ‘મશરૂમ કિંગ’ વિશે

399
Published on: 5:45 pm, Mon, 10 January 22

ટેલિવિઝન, જો યોગ્ય વસ્તુઓ માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે તો, તમારું જીવન પણ બદલી શકે છે. આવો જ એક ફાયદાકારક ઉપયોગ પંજાબના સંજીવ સિંહે પણ કર્યો છે. ટાંડા ગામના રહેવાસી સંજીવ સિંહ 1992થી મશરૂમની ખેતી કરે છે અને વિસ્તારના લોકો તેમને ‘મશરૂમ કિંગ’ તરીકે ઓળખે છે. 25 વર્ષની ઉંમરે, તેમણે સામાન્ય ખેતીની સાથે મશરૂમ ઉગાડવાનું શરૂ કર્યું અને આજે તેઓ દેશભરમાં તેમના કામ માટે જાણીતા છે. સંજીવ સિંહના કહેવા પ્રમાણે, તેમને દૂરદર્શન ચેનલ પર આવતા કાર્યક્રમ ‘મેરા પિંડ મેરા ગાંવ’થી મશરૂમ ઉગાડવાની પ્રેરણા મળી હતી.

તેઓ કોલેજમાં હતા ત્યારે આ કાર્યક્રમ જોઈને તેમને મશરૂમની ખેતી વિશે જાણ થઈ હતી. તેણે નક્કી કર્યું કે તે તેને વધારવા માટે ચોક્કસ પ્રયાસ કરશે. આ માટે, તેણે એક વર્ષ સુધી મશરૂમ પર સંશોધન કર્યું, અને તેને ઉગાડવાની પદ્ધતિઓ શીખી.

તે કહે છે, “હું પંજાબ એગ્રીકલ્ચર યુનિવર્સિટીમાં જોડાયો, જે મશરૂમની ખેતીનો એક વર્ષનો કોર્સ હતો. હું ત્યાં શીખ્યો કે રૂમની અંદર બોરીઓ લટકાવીને પણ મશરૂમ ઉગાડવું શક્ય છે. આ પાકને માટીની જરૂર નથી પરંતુ જૈવિક ખાતરની જરૂર છે, જે સરળતાથી મળી રહે છે.

54 વર્ષીય સંજીવ કહે છે કે તે દિવસોમાં તેમની આસપાસ કોઈ મશરૂમની ખેતી કરતું ન હતું. તેથી, તેણે જાતે પ્રયોગ કરવાનું અને શીખવાનું નક્કી કર્યું. લોકોમાં મશરૂમ વિશે એટલી જાગૃતિ પણ નહોતી. સ્થાનિક રીતે, મશરૂમના બીજ પણ ઉપલબ્ધ નહોતા. આ માટે તેણે દિલ્હી પણ જવું પડ્યું હતું.

સંજીવે સીઝન પ્રમાણે મશરૂમ ઉગાડવા માંડ્યા. આનાથી તે સામાન્ય ખેતીની સાથે વધારાની આવક મેળવી શક્યો. તેણે ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા મશરૂમ ઉગાડવા અને સ્થિર બજાર બનાવવા માટે આઠ વર્ષ સુધી સંઘર્ષ કર્યો.

તે કહે છે, “2001 માં, મેં સૌપ્રથમ એક રૂમ બાંધ્યો અને છ મેટલ રેક્સ બનાવ્યા, એક બીજાની ઉપર. ખાતર સાથે બોરીઓ ભર્યા પછી, તે તેમની ઉપર મૂકવામાં આવી હતી. અહીં નિયંત્રિત વાતાવરણ હતું. બોરીઓમાં ભરેલ ઓર્ગેનિક ખાતરમાં નાઈટ્રોજન અને યુરિયા સમાન માત્રામાં ભેળવવામાં આવ્યા હતા.

ખાતર ખરીદવાનો ખર્ચ ઘટાડવા માટે તેમણે ‘કમ્પોસ્ટ યુનિટ’ બનાવ્યું. વર્ષ 2008માં તેમણે મશરૂમના બીજ બનાવવા માટે લેબોરેટરી પણ બનાવી અને બીજ વેચવાનું શરૂ કર્યું. વર્ષોથી, તેમનું કાર્ય 1500 ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલું છે, જે લગભગ બે એકર જમીનની સમકક્ષ છે.

સંજીવની રાત-દિવસની મહેનત આખરે રંગ લાવી છે. હવે તેમનું મશરૂમનું ઉત્પાદન દરરોજ સાત ક્વિન્ટલ સુધી પહોંચી ગયું છે. હવે તેમના બીજ અને અન્ય ઉત્પાદનો જમ્મુ, જલંધર, હરિયાણા, હિમાચલ અને અન્ય રાજ્યોમાં પણ પહોંચી રહ્યા છે. હાલમાં સંજીવની વાર્ષિક કમાણી 1.25 કરોડ રૂપિયા છે. તેઓ કહે છે કે તેમની સફળતાનું કારણ મશરૂમનું આકર્ષક બજાર છે.

તે વધુમાં ઉમેરે છે કે મશરૂમ માટે બજાર મળવાની શક્યતાઓ વધારે છે. પરંતુ, ખેતી માટે જગ્યા મર્યાદિત હોવાથી દબાણ પણ વધી રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ‘વર્ટિકલ ફાર્મિંગ’ દ્વારા મશરૂમ ઉગાડીને જગ્યા બચાવી શકાય છે. તે પોતાની બે એકર જમીનમાં વર્ટિકલ ફાર્મિંગ કરીને એક કરોડ રૂપિયા કમાઈ રહ્યો છે. પરંતુ, જો તેઓ સામાન્ય ખેતીમાંથી આટલી કમાણી કરવા માંગતા હોય, તો તેમને ઓછામાં ઓછી 200 એકર જમીનની જરૂર પડશે.

તે કહે છે કે 2015માં, રાજ્ય સરકાર દ્વારા તેમની પ્રગતિશીલ ખેતી પદ્ધતિઓ માટે તેમનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. સ્થાનિક લોકો હવે તેને ‘પંજાબનો મશરૂમ કિંગ’ કહે છે. સંજીવ કહે છે કે, મશરૂમ વર્ષના કોઈપણ સમયે ઉગાડી શકાય છે. આવા પાકોથી જમીન પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય છે અને ખેડૂતો સારી આવક પણ મેળવી શકે છે.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—
અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.
જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ @KhedutSupportPage ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…