બાજરીની ખેતી કરીને ખેડૂતો કરી શકે છે બમ્પર કમાણી, જાણો તેની ઉત્તમ જાતો વિશે

260
Published on: 1:02 pm, Fri, 15 April 22

બાજરી એ ભારતમાં શિયાળા દરમિયાન ખાવામાં આવતો ખોરાક છે. ઘઉંની જેમ બાજરી પણ રોટલી, ચુરમા વગેરે બનાવીને ખાવામાં આવે છે. ભારતમાં પ્રાચીન સમયથી તેની ખેતી કરવામાં આવે છે. તેની ખેતીના બે ફાયદા છે. તેની ખેતી કરવાથી વ્યક્તિને ખાવા માટે બાજરીના દાણા પ્રાપ્ત થાય છે. ત્યાં પશુઓ માટે સુકો ચારો પણ ઉપલબ્ધ છે. આ રીતે ખેડૂતો માટે બજાર પાક ઉગાડવો ખૂબ જ ફાયદાકારક છે. ખેડૂતો આ પાકનું વધુ સારું ઉત્પાદન મેળવી શકે તે માટે, ચૌધરી ચરણ સિંહ હરિયાણા કૃષિ યુનિવર્સિટી, હિસારના વૈજ્ઞાનિકોએ HHB-311 નામની બાજરીની નવી બાયોફોર્ટિફાઇડ જાત વિકસાવી છે. આ જાતનો વિકાસ કોલેજ ઓફ એગ્રીકલ્ચરના જીનેટિક્સ એન્ડ પ્લાન્ટ બ્રીડીંગ વિભાગના બાજરી વિભાગના વૈજ્ઞાનિકોએ કર્યો છે.

બાયોફોર્ટિફાઇડ જાતો શું છે
બાયોફોર્ટિફાઇડ જાતો એવી છે કે, જેમાં પ્રોટીન, આયર્ન, જસત વગેરે જેવા પોષક તત્ત્વો વધુ માત્રામાં હોય છે, તેને બાયોફોર્ટિફાઇડ વેરાયટી કહેવામાં આવે છે. પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોવાને કારણે આ પાક કુપોષણ સામે લડવામાં સક્ષમ છે. આ કારણોસર, સમગ્ર વિશ્વમાં બાજરી ઉત્પાદનોની માંગ સતત વધી રહી છે.

બાજરીમાં મળતા પોષક તત્વો સ્વાસ્થ્ય માટે સારા છે
બાજરામાં મુખ્યત્વે 12.8 ટકા પ્રોટીન, 4.8 ગ્રામ ચરબી, 2.3 ગ્રામ ફાઇબર, 67 ગ્રામ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને કેલ્શિયમ-16 મિલિગ્રામ, આયર્ન-6 મિલિગ્રામ, મેગ્નેશિયમ-228 મિલિગ્રામ, ફોસ્ફરસ-570 મિલિગ્રામ, સોડિયમ, 01 મિલિગ્રામ, કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ હોય છે. 3.4 મિલિગ્રામ, પોટેશિયમ 390 મિલિગ્રામ અને કોપર-1.5 મિલિગ્રામ જોવા મળે છે. તેમાં ઘઉં અને ચોખા કરતાં વધુ આવશ્યક એમિનો એસિડ હોય છે. બાજરીના બીજનું સેવન બળતરા વિરોધી, હાયપરટેન્સિવ વિરોધી, કેન્સર વિરોધી છે અને તેમાં જોવા મળતા એન્ટિઓક્સિડન્ટ સંયોજનો હાર્ટ એટેક અને આંતરડાની બળતરાના જોખમને ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.

બાજરી HHB-311 માં પોષક તત્વોનું પ્રમાણ અન્ય જાતો કરતા વધારે છે
HHB-311નું પોષણ મૂલ્ય બજારની વિવિધતામાં બાજરીની અન્ય જાતોની સરખામણીમાં વધારે છે. તેમાં આયર્ન અને ઝિંક અનુક્રમે 83 અને 42 મિલિગ્રામ પ્રતિ કિલો મળી આવે છે. સામાન્ય જાતોમાં, તેમની માત્રા અનુક્રમે 45-55 અને 20-25 મિલિગ્રામ પ્રતિ કિલો છે.

બાજરીની નવી વિવિધતા HHB-311ની વિશેષતાઓ અને ફાયદા
– જોગિયા આ જાત રોગ પ્રતિરોધક છે અને સૂકો ચારો આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે અને અન્ય જાતો કરતાં વધુ ઉપજ આપે છે.
– તે 75 થી 80 દિવસમાં પાકવા માટે તૈયાર છે.
– HHB 311 જાત સારી જાળવણી સાથે 18.0 qtl/એકર સુધી ઉપજ આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.

– ઘઉં, ડાંગર, મકાઈ અને જુવારની તુલનામાં, બાજરીમાં સૂકી અને ઓછી ફળદ્રુપતા, ઊંચી ખારાશવાળી જમીન અને ઊંચા તાપમાન સામે વધુ પ્રતિકાર જોવા મળે છે.
– આ પાક એવી જમીનમાં પણ ઉગાડી શકાય છે જ્યાં અન્ય પાક લેવાનું શક્ય ન હોય. સુધારેલી જાતો, સારી પાક પદ્ધતિ અને રોગ પ્રતિરોધક જાતોના વિકાસ સાથે, બાજરીની ઉપજ અને ઉત્પાદકતા વધી રહી છે.

આ રાજ્યોમાં HHB 311ની ખેતી કરી શકાય છે
સંશોધન નિયામક ડૉ. એસ.કે. સેહરાવતે મીડિયાને જણાવ્યું કે, તેમના ઉચ્ચ અનાજ અને ફળદ્રુપ ક્ષમતા, આયર્ન સામગ્રી અને રોગ પ્રતિકારક ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ખેતી માટે HHB-311ની ભલામણ કરવામાં આવી છે. આ અંતર્ગત રાજસ્થાન, ગુજરાત, હરિયાણા, મધ્યપ્રદેશ, પંજાબ અને દિલ્હી અને મહારાષ્ટ્ર અને તમિલનાડુ માટે ઝોન-બીનો સમાવેશ થાય છે તે ઝોન-એમાં ખરીફ સિઝન માટે ભલામણ કરવામાં આવી છે.

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—
અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.
જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ @KhedutSupportPage ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…