11 વર્ષની ઉંમરે આ બાળકે ખેડૂતો માટે એવું મશીન બનાવ્યું કે, PM થી લઈને રાષ્ટ્રપતિ પણ કરી રહ્યા છે ભરપેટ વખાણ

324
Published on: 1:49 pm, Sat, 8 January 22

ખેતી એક એવો વ્યવસાય છે, જેમાં ખેડૂતોને અનેક સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડે છે. પૂરની સમસ્યા હોય કે દુષ્કાળ. ઉદાહરણ તરીકે, સ્થળાંતરને કારણે ખેતીમાં મદદ કરવા માટે કુશળ કામદારો સરળતાથી ઉપલબ્ધ રહેતાં નથી. ઉપરાંત, તમામ ખેડૂતો ખેતી માટે બજારોમાં ઉપલબ્ધ મોટા મશીનો ખરીદી શકતા નથી. જો કોઈ ખરીદે તો પણ એ જરૂરી નથી કે મશીન ખેડૂતોની જરૂરિયાત પ્રમાણે કામ કરે. પરંતુ આ સમસ્યાઓથી ડરીને ખેતી છોડી દેવી એ ઉકેલ નથી, તેથી સૌએ સાથે મળીને આ સમસ્યાઓનો ઉકેલ શોધવો જોઈએ.

કર્ણાટકના દક્ષિણ કન્નડના પુત્તુરમાં રહેતા રાકેશ કૃષ્ણ કે. તે એક્સપર્ટ પીયુ કોલેજ, મેંગલુરુમાં ધોરણ 12નો વિદ્યાર્થી છે. પોતાના અભ્યાસની સાથે સાથે તેમણે ખેડૂતો માટે એક ખાસ પ્રકારનું મશીન બનાવ્યું છે, જેથી ખેડૂતો ઘણા પ્રકારના પાકના બિયારણને ખૂબ જ સરળતાથી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકે છે. આ મશીન બીજ વાવવા ઉપરાંત અન્ય ઘણા કામો પણ કરે છે.

રાકેશે જણાવ્યું કે તેણે પોતાના મશીનનું નામ ‘સીડોગ્રાફર’ રાખ્યું છે. તેમના ઈનોવેશન માટે તેમને ઘણા એવોર્ડ પણ મળ્યા છે. વર્ષ 2021 માટે વડાપ્રધાનના રાષ્ટ્રીય બાલશક્તિ પુરસ્કાર સહિત. રાકેશે કહ્યું, “મારા પિતા ખેડૂત છે અને માતા કોલેજના પ્રોફેસર છે. નાનપણથી ખેતી સાથે સંકળાયેલો હોવાથી હું ખેડૂતોની સમસ્યાઓ સમજવા લાગ્યો. પણ ત્યારે ખબર ન પડી કે આ મુસીબતો કેવી રીતે ઉકેલાય? અમારા ઘરમાં જૂની ‘ડ્રમ સીડર’ છે. પરંતુ તે ક્યારેય ખેતીમાં ખૂબ અસરકારક રીતે કામ કરી શક્યું નહીં કારણ કે તેની રચના ખેડૂતોની જરૂરિયાતો અનુસાર કરવામાં આવી ન હતી. તેથી જ મને લાગ્યું કે ખેતી માટે એક એવું મશીન હોવું જોઈએ, જેનો ઉપયોગ ખેડૂતો માત્ર એક નહીં પરંતુ ઘણી વસ્તુઓ માટે કરી શકે.

11 વર્ષની ઉંમરથી મશીન પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતુ
રાકેશે વધુમાં જણાવ્યું કે તેને મશીન બનાવવાની પ્રેરણા તેની મોટી બહેન રશ્મીપાર્વતી પાસેથી મળી હતી. તેની બહેન જર્મનીથી બાયોલોજીમાં પીએચડી કરી રહી છે. તેણે કહ્યું, “મારી બહેન હંમેશા તેના વિજ્ઞાન પ્રોજેક્ટમાં વ્યસ્ત રહેતી હતી. તેણે તેના ઘણા પ્રોજેક્ટ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય ગોલ્ડ મેડલ પણ જીત્યા છે. તે મારા માટે સૌથી મોટી પ્રેરણા રહી છે. જોકે તેનો વિષય બાયોલોજી છે અને મને મિકેનિકલ ફિલ્ડમાં રસ છે. પરંતુ તેઓએ મને શરૂઆતમાં ઘણી મદદ કરી. માતા-પિતા ઉપરાંત શાળા-કોલેજમાંથી શિક્ષકોનો પણ સહકાર મળ્યો.

વર્ષ 2015 માં, રાકેશે તેના પ્રોજેક્ટ પર કામ કરવાનું શરૂ કર્યું. તેણે જોયું કે તેના પિતા અને અન્ય ખેડૂતોને પાકની રોપણી વખતે ઘણી મુસીબતોનો સામનો કરવો પડે છે. મોટાભાગના ખેડૂતો અથવા તેમના ખેતરમાં કામ કરતા લોકો હાથ વડે બીજને ખેતરમાં ફેંકી દે છે. પરંતુ આ પ્રક્રિયામાં રોપાઓ એકસરખી રીતે ખેતરમાં ઊગતા નથી. ઉપરાંત, બીજ અંકુરણનો દર પણ ઓછો રહે છે. જેના કારણે ખેડૂતોને ઉત્પાદન પણ ઓછું મળે છે. “મને લાગ્યું કે ખેડૂતોને એક મશીનની જરૂર છે જે વ્યવસ્થિત રીતે વાવણી કરી શકે. ઉપરાંત, તેની કિંમત પોષણક્ષમ હોવી જોઈએ જેથી કરીને વધુને વધુ ખેડૂતો તેને લઈ શકે. આ વિચારને ધ્યાનમાં રાખીને, મેં મારો પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો,” તેણે કહ્યું.

‘સીડોગ્રાફર’ મશીન મુખ્યત્વે રોપણી માટે બનાવવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ છેલ્લા ચાર-પાંચ વર્ષમાં રાકેશે તેમાં ઘણા ફેરફારો કર્યા છે અને હવે તેનો ઉપયોગ મલ્ટીપર્પઝ મશીન તરીકે થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું, “સીડોગ્રાફર સાથે તમે ડાંગર, રાગી, જુવાર અને ચણા જેવા પાકના બીજનું સરળતાથી ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કરી શકો છો. તેમજ બિયારણ રોપ્યા બાદ તેને મશીનથી જ પાણી અને ખાતર પણ આપી શકાય છે. ઉપરાંત, તેની પાસે એક પ્લેટ છે, જે જમીનમાં બીજ વાવ્યા પછી, તેના પર માટી નાખે છે, જેથી કોઈ પક્ષી અથવા જંતુ બીજને ખાય નહીં. ડાંગરની ખેતી માટે ખેડૂતો પહેલા ખેતરમાં પાણી ભરે છે અને રોપણી કરે છે, રોપા તૈયાર થયા બાદ તેને બીજી જગ્યાએ રોપવામાં આવે છે. પરંતુ મારાં મશીનની મદદથી તેને સૂકા ખેતરમાં પણ રોપી શકાય છે.

તેમનો દાવો છે કે ખેડૂતને એક હેક્ટરમાં હાથથી વાવણી કરવામાં બે-ત્રણ દિવસ લાગે છે. પરંતુ આ મશીનથી તેઓ માત્ર 15-16 કલાકમાં વાવણી કરી શકે છે. તેમજ ખેતરમાં પાણી ભર્યા વગર વાવણી કરી શકાય છે. જેથી ખેડૂતો લગભગ 40% પાણી બચાવી શકે. સીડોગ્રાફરની મદદથી ખેતરમાં સમાન અંતર અને ઊંડાઈએ બીજનું વાવેતર કરી શકાય છે. જેથી તમામ બીજને ઉગાડવા માટે પૂરતી જગ્યા અને પોષણ મળે. જેના કારણે લણણી બાદ પાકનું ઉત્પાદન પણ વધુ થાય છે. હાલમાં તેમના મશીન વડે એક જ હરોળ વાવણી થાય છે. પરંતુ તે તેમાં વધુ ફેરફાર કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે જેથી વાવણી એક સાથે ત્રણ હરોળમાં કરી શકાય.

ઘણા રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો જીત્યા
રાકેશ કહે છે કે તેણે કેન્દ્ર સરકારના વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગ દ્વારા આયોજિત નેશનલ ‘ઈન્સપાયર એવોર્ડ’ પણ જીત્યો છે. આ ઉપરાંત, તેમને 2017માં નેશનલ ઈનોવેશન ફેસ્ટિવલ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિ ભવન ખાતે તત્કાલિન રાષ્ટ્રપતિ પ્રણવ મુખર્જીને તેમની શોધ બતાવવાની તક પણ મળી હતી. આ વર્ષે તેમને વડાપ્રધાનના રાષ્ટ્રીય બાલ શક્તિ પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ પણ તેમની સાથે વર્ચ્યુઅલ મુલાકાત કરી હતી અને આ મશીન વિશે જાણીને તેમની પ્રશંસા કરી હતી.

રાકેશને તેની શોધ માટે એપ્રિલ 2020 માં SAKURA- International Science Exchange પ્રોગ્રામ માટે પણ પસંદ કરવામાં આવ્યો હતો. પરંતુ કોરોના રોગચાળાને કારણે ઇવેન્ટ મોકૂફ રાખવામાં આવી હતી. સીડોગ્રાફર સિવાય રાકેશ બીજા ઘણા પ્રોજેક્ટ પર પણ કામ કરી રહ્યો છે. તેણે કહ્યું, “મેં સીડોગ્રાફર્સના ઘણા મોડલ બનાવ્યા છે. જેની કિંમત તેમની ટેક્નોલોજીના આધારે પાંચ હજાર રૂપિયાથી લઈને 12 હજાર રૂપિયા સુધીની છે.

આ મશીનની ડિઝાઇન માટે ઘણા લોકોએ મારો સંપર્ક કર્યો છે. પરંતુ હું તેને વધુ અદ્યતન બનાવવા માંગુ છું જેથી ખેડૂતો ફેરરોપણી, ખેડાણ જેવા કામો સાથે જમીનની ગુણવત્તા ચકાસી શકે. ખેડૂતોની જરૂરિયાત મુજબ આ મશીન તૈયાર કરવાનો મારો ઉદ્દેશ્ય છે. તેથી હું અલગ-અલગ વિસ્તારના ખેડૂતોને મળીને મશીનનો પ્રયોગ કરી રહ્યો છું જેથી કરીને એમાં બીજું શું ખૂટે છે તે હું શોધી શકું.”

સ્ક્રીનને ડાબી તરફ સ્વાઇપ કરીને બીજા આર્ટિકલ્સ પણ વાંચો…. <—<—
અમારુ આ આર્ટીકલ વાચવા માટે તમારો ખુબ ખુબ આભાર,અમે આશા રાખીએ છીએ કે તમને અમારુ આ આર્ટીકલ ગમ્યું હશે આ આર્ટીકલ તમારા મિત્રો સાથે શેર કરો.
જીવન જરૂરિયાત તેમજ અન્ય મહત્વની માહિતી મેળવવા માટે આપણું સૌનુ ફેવરીટ @KhedutSupportPage ફેસુબક પેજ લાઇક કરો. આભાર…